Grupa hierarchów i mnichów Kościoła Grecji przeciw ekumenizmowi

Zgromadzenie metropolitów i niższych duchownych prawosławnego Kościoła Grecji zamieściło w Internecie opracowane przez siebie Wyznanie wiary przeciw ekumenizmowi. Od kwietnia br. jest ono dostępne na stronie tego forum dla każdego, kto zechce je podpisać. Dokument ostro potępia wszelkie próby zbliżenia i pojednania chrześcijan różnych wyznań, m.in. dążenia do usunięcia dawnych ekskomunik między Kościołami.

To szczególne „credo” potwierdza m.in. wierność „Jedynemu, Świętemu, Soborowemu i Apostolskiemu Kościołowi” oraz przekonanie, że „jedyna droga zbawienia ludzkości zawiera się w wierze w Trójcę Świętą, w nauczaniu Pana Jezusa Chrystusa, w jedności z Jego Ciałem – Kościołem Świętym”. Zwraca uwagę, że wiara w Trójcę Świętą oznacza odmienne rozumienie Boga od jakiejkolwiek innej religii, łącznie z „tak zwanymi religiami monoteistycznymi, jak judaizm i islam”.

Autorzy i sygnatariusze deklaracji podkreślają swą wierność nauczaniu Świętych Ojców [tzn. pisarzy starochrześcijańskich z pierwszych wieków – KAI] i soborów, przyjmując to, co oni przyjęli i odrzucając to, co odrzucali oni. „Co więcej, unikamy kontaktów z tymi, którzy wprowadzają nowości do nauki prawosławnej” – zapewnia „antyekumeniczne wyznanie wiary”.

Według jego twórców, „papiestwo jest siedliskiem herezji i oszustw”, współczesny „papizm” odszedł od nauczania kościelnego jeszcze bardziej niż średniowieczny a po Soborze Watykańskim II zwrócił się ku protestantyzmowi. Obecnie zniszczono wszelkie granice, ustalone przez Ojców Kościoła i nie ma już granicy między herezją a Kościołem, między prawdą a kłamstwem – stwierdza dokument.

Greccy duchowni stwierdzają, że nawet herezje nazywane są dziś „Kościołami”, a wiele z nich, np. papiestwo – „Kościołami siostrzanymi”. Łaskę Ducha Świętego uznaje się dziś za ważną również w „tworach heretyckich”, podobnie jak ich chrzest i inne sakramenty. Klątwy dawnych Soborów nie mają już mocy prawnej i wzywa się do ich usunięcia z ksiąg liturgicznych – ubolewają autorzy oświadczenia.

„Herezję nad herezjami”, jaką jest dla nich ekumenizm, przyjęło dziś wielu patriarchów, arcybiskupów, biskupów, księży i świeckich prawosławnych – przypomina dokument. „Dlatego oznajmiamy, że każdy uczestnik ruchu ekumenicznego, niezależnie od pozycji w organizacji kościelnej, występuje przeciw tradycji Ojców i oczywiście przeciw nim samym a ich stanowisko winni odrzucić i potępić wszyscy hierarchowie i wierzący” – wzywają duchowni greccy.

Wśród autorów „Wyznania” jest trzech metropolitów Kościoła Grecji: Serafin z Pireusu, Jeremiasz z Gortyny i Megalopolis oraz Serafin z Cytery, a także wielu archimandrytów (wyższych przełożonych klasztorów), mnichów i księży.

Kościół Grecji, choć oficjalnie bierze udział w międzynarodowym dialogu teologicznym z Kościołem katolickim, znany jest od dawna z wrogości wobec innych wyznań, a zwłaszcza katolicyzmu. Gdy w maju 2001 Janowi Pawłowi II, po wielu latach starań i wysiłków dyplomacji watykańskiej, udało się złożyć krótką, niespełna dwudniową wizytę w tym kraju, miejscowa hierarchia prawosławna przyjęła go gościnnie, ale bez entuzjazmu.

Na razie nie wiadomo, jak do tego „antyekumenicznego wyznania wiary” odniesie się oficjalnie cała grecka hierarchia prawosławna. Należy pamiętać, że tamtejszy Kościół jest głęboko podzielony – obok tego urzędowego działa w Grecji kilka wspólnot tzw. „starostylowców”, tzn. zwolenników kalendarza juliańskiego, a przy tym przeciwników jakichkolwiek zmian i reform w prawosławiu.

Grupy te, choć nieliczne i skłócone między sobą, wywierają pewien wpływ na postawę oficjalnej hierarchii i przynajmniej części wiernych.

Źródło: KAI