Katolicy stosują antykoncepcję, bo duchowieństwo na ten temat milczy

Watykanista Sandro Magister zaprezentował ostatnio książkę, która ukazuje związek, jaki istnieje między szerokim stosowaniem antykoncepcji wśród katolików na początku XX wieku a milczeniem duchowieństwa w prezentowaniu nauczania Kościoła na ten temat.

W artykule, który ukazał się 8 sierpnia w gazecie L’Espresso, Magister powołał się na rozmowę z autorem książki Gianpiero Dalla Zuanna, profesorem socjologii, zajmującym się problematyką demograficzną na uniwersytecie w Padwie. Książka, jak wyjaśnia Magister „analizuje i po raz pierwszy dokładanie wyjaśnia – na przykładzie dokumentów, które nigdy wcześniej nie były badane – dlaczego Kościół nie powstrzymał rozprzestrzeniania się antykoncepcji w XX wieku”.

Magister napisał, że rozbieżność pomiędzy nauczaniem Kościoła a stosowaniem pewnych praktyk, istniała już zanim pojawiły się na rynku środki antykoncepcyjne. Watykanista powołał się na cytowane w książce badania dot. modelu katolicyzmu na obszarze Włoch w pierwszej połowie XX wieku.

W owym czasie najbardziej katolickim regionem we Włoszech był rejon Veneto. Jednak nawet na jego obszarze w pierwszej połowie XX wieku - gdzie prawie każdy uczęszczał do Kościoła na niedzielną Mszę św. i spowiadał się przynajmniej raz w roku - przyrost naturalny zmniejszył się o połowę w ciągu jednego pokolenia.

O ile w 1921 r. na jedną kobietę przypadało pięcioro dzieci, to już w 1951 r. było ich dwa i pół, ze względu na stosowanie praktyk antykoncepcyjnych, z których najpopularniejszy był tzw. stosunek przerywany. Te niekorzystne zmiany - zdaniem badacza - były wynikiem niewystarczającego nauczania ze strony duchownych.

Magister napisał, że pewna zmiana nastąpiła w 1931 r., po opublikowaniu nowej encykliki Piusa XI „Casti Connubii”. Od tego momentu, na polecenie hierarchii, duchowni mieli przywiązywać znacznie większą wagę do nauczania na temat moralności małżeńskiej. Księża zaczęli częściej mówić o tym, co jest dobre a co złe w związku małżeńskim.

Jednak jak zauważył watykanista, całe dekady milczenia Kościoła, które wierni przyjmowali jako ciche przyzwolenie na działania antykoncepcyjne, zrobiły swoje i późniejsze publiczne nauczanie na temat zła związanego ze stosowaniem antykoncepcji przez małżonków, nie mogło radykalnie zmienić stanowiska katolików.

W międzyczasie wskaźnik urodzeń w Veneto spadł prawie do poziomu zerowego. Mieszkańcy tego regionu wcale nie uważali, aby stosowanie metod i środków antykoncepcyjnych było grzechem czy stanowiło wyraz buntu wobec nauczania Kościoła.

Magister powołując się na profesora z Padwy napisał: „Nawet potem – i to prowadzi nas do czasów obecnych – potępienie antykoncepcji będzie niejednokrotnie przedmiotem wielu papieskich dokumentów, ale już na poziomie biskupów kwestia ta rzadko pojawiać się będzie w ich nauczaniu. Duchowni ze swej strony będą niemal całkowicie milczeli i dalej to będzie przemilczane oraz pobłażane w konfesjonałach”.

Źródło: CNA, AS.