Kryzys sztuki i architektury sakralnej

25 lutego 2010 roku warszawska Krucjata - Młodzi w Życiu Publicznym przeprowadziła w lokalu przy ul. Nowogrodzkiej 44 spotkanie z dr Romanem Konikiem (Katedra Filozofii Estetyki Uniwersytetu Wrocławskiego). Tematem prelekcji był kryzys sztuki i architektury sakralnej spowodowany upadkiem sztuki współczesnej w ogóle oraz zanikiem sacrum.

Według dra Konika nie bez znaczenia jest nieokreśloność słowa „estetyka”, którego definicja została pozbawiona odniesienia do Dobra, Prawdy i Piękna, ponieważ dzisiejsza filozofia nazywa te pojęcia „opresyjnymi”.

Idealnym „artystą” współczesnym jest twórca nieskalany warsztatem, polegający jedynie na swoich odruchach pierwotnych. Sztuka może się zrodzić w umyśle każdego człowieka, jednak jej dzisiejsza intencjonalność („to, co nazwę sztuką jest sztuką”) prowadzi do zerwania więzi autora z odbiorcą.

Wystąpieniu dra Konika towarzyszyła bogata w zdjęcia prezentacja wykazująca nieczytelność nowoczesnej architektury i sztuki sakralnej, której coraz bliżej do szarej codzienności. Kościoły katolickie świata Zachodu zaczynają coraz bardziej przypominać fabryki, supermarkety czy nawet wyrzutnie rakiet (sic!) aniżeli miejsca, gdzie sprawuje się świętą Ofiarę, powtórzenie Kalwarii.

Zasmucający, choć i niekiedy wywołujący u słuchaczy salwy śmiechu, kicz religijny XXI wieku został na pokazie skonfrontowany z doskonałym projektem liturgiczno-architektonicznym, tj. gotykiem. Styl ten, według prelegenta, wprowadza jednoznaczny podział na sacrum i profanum, co zgadza się z naturalną predyspozycją człowieka do poszukiwania świata tajemnicy (misterium) różnego od świata powszedniego.

Maciej Maleszyk

Krucjata.org.pl