List kard. Dziwisza do dyrektora ”Znaku” w sprawie książki Grossa

„Waszym zadaniem jest krzewienie prawdy o historii, a nie budzenie demonów antypolskości i antysemityzmu jednocześnie” – napisał kard. Stanisław Dziwisz do dyrektora Społecznego Instytutu Wydawniczego „Znak”, Henryka Woźniakowskiego w związku z opublikowaniem przez tę instytucję książki Jana Tomasza Grossa pt. „Strach”.


W swoim liście Metropolita krakowski podkreślił, że „Znak” winien wykazać większą uwagę w doborze lektur „również z powodu etycznego dziedzictwa pozostawionego przez założycieli”.

Poniżej publikujemy za KAI pełny tekst listu:

Szanowny Pan
Prezes Henryk Woźniakowski
Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”
ul. Kościuszki 37
30-105 Kraków  


Szanowny Panie Prezesie,
W ostatnim czasie dotarła do moich rąk publikacja autorstwa Jana Tomasza Grossa wydana przez Wasze wydawnictwo pod znamiennym tytułem „Strach”. Jej lektura napełniła mnie wielkim bólem. Z przykrością muszę stwierdzić, że sprawdziły się doniesienia prasowe ostrzegające przed tezami tej książki. Rozumiem, że do wydania tej książki skłoniły Wasze wydawnictwo pewne względy, lecz nie mogę przejść obojętnie nad tworzeniem atmosfery jakichś napięć narodowościowych w naszej Ojczyźnie na tle wybiórczych danych historycznych.

Znany analityk i historyk Instytutu Pamięci Narodowej dr Jan Żaryn stwierdził niedawno, że o stosunkach polsko-żydowskich w latach 40. nie można pisać bez jednoznacznego kontekstu - opisu rzeczywistości politycznej, która panowała wówczas na ziemiach polskich, a szczególnie bez opisu obecności komunistów jako formacji instalującej system totalitarnej władzy. Podkreślił, że panował wówczas „system jednocześnie ateistyczny, antypolski i antyniepodległościowy. Dopiero w tym lustrze stosunków polsko-komunistycznych można przeglądać inne, wrażliwe tematy, takie jak relacje polsko-żydowskie” (cyt. za KAI). Nie sposób się nie zgodzić z takim opisem sytuacji!

Należałoby bardziej starannie patrzeć na intencje autorów książek i decydować ostrożniej o ich druku w imię większej odpowiedzialności za dobro, któremu na imię Polska. Waszym zadaniem jest krzewienie prawdy o historii, a nie budzenie demonów antypolskości i antysemityzmu jednocześnie. Wydawnictwo Wasze mogłoby wykazać się większą uwagą w doborze lektur przedstawianych polskiemu czytelnikowi również z powodu etycznego dziedzictwa pozostawionego przez założycieli. Chrześcijańskie źródła, z których wypływa cała Wasza wydawnicza przeszłość do tego zobowiązują. Z wyrazami pamięci na modlitwie Kard. Stanisław Dziwisz Arcybiskup Metropolita Krakowski

Kraków, dnia 12 stycznia 2008 r.

Źródło: KAI