Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików

2015-02-15
Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików
Wielki Post został ustanowiony w Kościele w II w. Początkowo trwał bardzo krótko. Tertulian, rzymski pisarz chrześcijański, żyjący w II w., zamieszcza w swych pismach wzmianki o liturgii dwudniowego wówczas postu poprzedzającego Wielkanoc, obowiązującego w Wielką Środę i Wielki Piątek. Święty Ireneusz pisze o tygodniowym Wielkim Poście odprawianym w Galii, około 190 r. Stopniowo zwiększano czas jego trwania.

Na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty.

W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku.

Wielki Post ma znaczenie oczyszczające, umartwiające, ma przybliżać wiernym tajemnice wiary i przygotowywać ich do godnego uczestnictwa w święcie Zmartwychwstania Pańskiego.

W Polsce przez całe wieki bardzo gorliwie wypełniano zalecenia Kościoła na Wielki Post i przez całe sześć tygodni przykładnie poszczono. Jedynie w domach magnackich, na dworach szlacheckich, u bogatych mieszczan i w zamożnych klasztorach post nie bywał surowy, bo spożywano tam wiele dań rybnych oraz tzw. maślane śniadania i kolacje z pieczywa i nabiału.

Natomiast na wsi, w domach chłopskich, mięso, tłuszcze zwierzęce, a nawet nabiał, miód, a w czasach późniejszych cukier i słodycze, w okresie Wielkiego Postu niemal całkowicie znikały ze stołów. Żywiono się głównie żurem, kartoflami, gotowaną rzepą, postną zupą kapuśniarką lub pamułą - gęstą zupą śliwkową i niewielką ilością solonych śledzi. Potrawy kraszono skąpo olejem lnianym i konopnym. Do takiego postu zmuszały ludzi także względy ekonomiczne. Przednówek na wsi bywał ciężki. Należało więc bardzo rozważnie gospodarować zapasami żywności.

Podczas Wielkiego Postu narzucano sobie inne jeszcze umartwienia. Wiele osób rezygnowało z palenia tytoniu. Fajki i inne przybory do palenia wkładano do schowków. Odkładano również, i dla pewności zamykano na klucz, instrumenty muzyczne. Podczas Wielkiego Postu niedozwolona była muzyka, śpiewy, wszelkie zabawy i wesołe spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośne śmiechy i krzyki. Na czas Wielkiego Postu niemal zupełnie ustawało życie towarzyskie. Zastępowało je wspólne odmawianie pacierza i czasem (głównie na dworach) wspólna lektura pobożnych książek. Ciszę i spokój Wielkiego Postu przerywały na jeden dzień, hałaśliwe obchody półpościa: grzechot kołatek, krzyki, śmiechy, rozbijanie garnków z popiołem.


Za: Barbara Ogrodowska, Zwyczaje obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa 2001 oraz www.brewiarz.katolik.pl.
Proces synodalny zostanie zainicjowany oficjalnie przez Papieża w Rzymie 9 i 10 października, 17 października proces ten zacznie się w Kościołach lokalnych. Jakie będą owoce wejścia Kościoła na drogę synodalną, w którym kierunku pójdą propozycje i postulaty zgłaszane w trójstopniowym procesie synodalnym oraz czym ostatecznie okaże się synod pod nazwą „Dla Kościoła synodalnego: komunia, uczestnictwo i misja”? Wokół tych zagadnień prowadzona będzie debata w czwartek 30 września w ramach Klubów „Polonia Christiana” z udziałem red. Tomasza Rowińskiego („Christianitas”) i red. Pawła Chmielewskiego (PCh24.pl). Tytuł klubowej debaty, organizowanej przez Stowarzyszenie „Polonia Christiana”, brzmi „Synod o synodalności. Szanse i zagrożenia dla Kościoła i wiernych”.
W sobotę 18 września w Krakowie odbył się XVIII Kongres Konserwatywny, zorganizowany przez Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. Księdza Piotra Skargi. Prelekcje i dyskusje toczyły się wokół tematu wiodącego – „Synodalność. Koniec Kościoła jaki znamy”. Wkroczenie Kościoła Powszechnego na drogę synodalną niesie za sobą wiele pytań nurtujących osoby zatroskane o przyszłość Kościoła oraz o to, czy nasza wspólnota wiary będzie trwać przy nauce niezmiennej od dwóch tysiącleci czy może da się porwać w odmęty „postępowych” przemian, ulegając degradacji i tracąc swoją autentyczność. Jak w trudnych czasach wytrwać w wierze i posłuszeństwie wobec nauk przekazanych nam przez naszego Zbawiciela – dyskutowano podczas XVIII Kongresu Konserwatywnego.
„Prymas Stefan Wyszyński wobec komunizmu i rzeczywistości społeczno – politycznej PRL” oraz „Nowoczesność, antykatolicyzm, antypolonizm. Pruski etos” to tematy dwóch spotkań, które odbędą się w ramach Klubów „Polonia Christiana” w Warszawie. Organizatorami spotkań klubowych są Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi oraz Stowarzyszenie „Polonia Christiana”.
Krakowski Klub „Polonia Christiana” już w środę 15 września 2021 r. gościć będzie red. Witolda Gadowskiego. Znany dziennikarz śledczy i komentator wydarzeń politycznych wygłosi prelekcję autorską o obecnej sytuacji „pandemicznej” i korzeniach tych decyzji, które wywróciły nasze dotychczasowe życie do góry nogami. Serdecznie zapraszamy Państwa do przybycia i udziału w tym ciekawie zapowiadającym się spotkaniu.
Kościół katolicki, aby pełnić swoją misję apostolską w współczesnym świecie, musi powrócić do swoich korzeni i w pełni iść drogą wyznaczoną nam przez Zbawiciela. Przeszkodą w wypełnianiu powołania Kościoła Chrystusowego są nie tylko jawni wrogowie cywilizacji chrześcijańskiej, ale także korzystające z osłony duchownych szat osoby, które zapomniały się w grzechu, szkodząc Kościołowi w jego wnętrzu. O skali tego problemu oraz o potrzebie oczyszczenia wspólnoty wiernych z zatrutych owoców opowie powstający w trosce o przyszłość Kościoła film „Lawendowa mafia” – film o konieczności wyboru dobra i prawdy.