Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików

2015-02-15 00:00:00
Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików
Wielki Post został ustanowiony w Kościele w II w. Początkowo trwał bardzo krótko. Tertulian, rzymski pisarz chrześcijański, żyjący w II w., zamieszcza w swych pismach wzmianki o liturgii dwudniowego wówczas postu poprzedzającego Wielkanoc, obowiązującego w Wielką Środę i Wielki Piątek. Święty Ireneusz pisze o tygodniowym Wielkim Poście odprawianym w Galii, około 190 r. Stopniowo zwiększano czas jego trwania.

Na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty.

W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku.

Wielki Post ma znaczenie oczyszczające, umartwiające, ma przybliżać wiernym tajemnice wiary i przygotowywać ich do godnego uczestnictwa w święcie Zmartwychwstania Pańskiego.

W Polsce przez całe wieki bardzo gorliwie wypełniano zalecenia Kościoła na Wielki Post i przez całe sześć tygodni przykładnie poszczono. Jedynie w domach magnackich, na dworach szlacheckich, u bogatych mieszczan i w zamożnych klasztorach post nie bywał surowy, bo spożywano tam wiele dań rybnych oraz tzw. maślane śniadania i kolacje z pieczywa i nabiału.

Natomiast na wsi, w domach chłopskich, mięso, tłuszcze zwierzęce, a nawet nabiał, miód, a w czasach późniejszych cukier i słodycze, w okresie Wielkiego Postu niemal całkowicie znikały ze stołów. Żywiono się głównie żurem, kartoflami, gotowaną rzepą, postną zupą kapuśniarką lub pamułą - gęstą zupą śliwkową i niewielką ilością solonych śledzi. Potrawy kraszono skąpo olejem lnianym i konopnym. Do takiego postu zmuszały ludzi także względy ekonomiczne. Przednówek na wsi bywał ciężki. Należało więc bardzo rozważnie gospodarować zapasami żywności.

Podczas Wielkiego Postu narzucano sobie inne jeszcze umartwienia. Wiele osób rezygnowało z palenia tytoniu. Fajki i inne przybory do palenia wkładano do schowków. Odkładano również, i dla pewności zamykano na klucz, instrumenty muzyczne. Podczas Wielkiego Postu niedozwolona była muzyka, śpiewy, wszelkie zabawy i wesołe spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośne śmiechy i krzyki. Na czas Wielkiego Postu niemal zupełnie ustawało życie towarzyskie. Zastępowało je wspólne odmawianie pacierza i czasem (głównie na dworach) wspólna lektura pobożnych książek. Ciszę i spokój Wielkiego Postu przerywały na jeden dzień, hałaśliwe obchody półpościa: grzechot kołatek, krzyki, śmiechy, rozbijanie garnków z popiołem.


Za: Barbara Ogrodowska, Zwyczaje obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa 2001 oraz www.brewiarz.katolik.pl.
Klub „Polonia Christiana” zaprasza na spotkanie ze współtwórcą i obecnym prezesem Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris - mecenasem Jerzym Kwaśniewskim. Już w czwartek 7 marca będziemy mówić o zagrożeniach jakie niesie ze sobą federalizacja Unii Europejskiej i nacisk zewnętrznych sił na Polskę. Czy nasze społeczeństwo jest gotowe, by stawić im czoła?
9 października 1977 roku papież Paweł VI kanonizował ojca Szarbela, zmarłego w Wigilię 1898 roku duchownego maronickiego, mnicha i pustelnika, świętego Kościoła Katolickiego, znanego z licznych uzdrowień. Na czterech spotkaniach prowadzonych w obecności relikwii św. Szarbela, o życiu świętego opowie działacz katolicki Jacek Kotula.
Nasz Klub w Jarosławiu, wraz ze Stowarzyszeniem „Nasza Bezpieczna Przyszłość”, organizuje ciekawe wydarzenie! Przywracamy pamięć o wielkim biskupie, Polaku i patriocie - abp. Zbigniewie Szczęsnym Felińskim. Warto, przyjść, posłuchać i podyskutować o tej postaci oraz podobnych do niego wzorach świętości i polskości, i to w dodatku w obecności relikwii świętego hierarchy.
Klub „Polonia Christiana” w Warszawie powraca z kolejnym ciekawym wykładem. Zapraszamy na spotkanie z prof. Robertem Ptaszkiem (KUL), zatytułowane: „Fideizm. Groźne konsekwencje wiary bez rozumu”. Z wybitnym znawcą filozofii, wielokrotnym gościem naszych Klubów i konferencji spotkamy się - w nowej lokalizacji - już w środę 28 lutego.
Nasze środowisko w Szczecinie, po niezwykle udanych zeszłorocznych spotkaniach w ramach „klubowego” cyklu, powraca z nowym zaproszeniem, związanym z pewną nowością wydawniczą na rynku książek katolickich. Szczeciński Klub "Polonia Christiana" zaprasza bowiem na spotkanie z ks. dr. Romanem Piwowarczykiem, zatytułowane tak jak jego odkrywcza publikacja: „Arka Noego odnaleziona”.