Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików

2015-02-15
Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików
Wielki Post został ustanowiony w Kościele w II w. Początkowo trwał bardzo krótko. Tertulian, rzymski pisarz chrześcijański, żyjący w II w., zamieszcza w swych pismach wzmianki o liturgii dwudniowego wówczas postu poprzedzającego Wielkanoc, obowiązującego w Wielką Środę i Wielki Piątek. Święty Ireneusz pisze o tygodniowym Wielkim Poście odprawianym w Galii, około 190 r. Stopniowo zwiększano czas jego trwania.

Na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty.

W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku.

Wielki Post ma znaczenie oczyszczające, umartwiające, ma przybliżać wiernym tajemnice wiary i przygotowywać ich do godnego uczestnictwa w święcie Zmartwychwstania Pańskiego.

W Polsce przez całe wieki bardzo gorliwie wypełniano zalecenia Kościoła na Wielki Post i przez całe sześć tygodni przykładnie poszczono. Jedynie w domach magnackich, na dworach szlacheckich, u bogatych mieszczan i w zamożnych klasztorach post nie bywał surowy, bo spożywano tam wiele dań rybnych oraz tzw. maślane śniadania i kolacje z pieczywa i nabiału.

Natomiast na wsi, w domach chłopskich, mięso, tłuszcze zwierzęce, a nawet nabiał, miód, a w czasach późniejszych cukier i słodycze, w okresie Wielkiego Postu niemal całkowicie znikały ze stołów. Żywiono się głównie żurem, kartoflami, gotowaną rzepą, postną zupą kapuśniarką lub pamułą - gęstą zupą śliwkową i niewielką ilością solonych śledzi. Potrawy kraszono skąpo olejem lnianym i konopnym. Do takiego postu zmuszały ludzi także względy ekonomiczne. Przednówek na wsi bywał ciężki. Należało więc bardzo rozważnie gospodarować zapasami żywności.

Podczas Wielkiego Postu narzucano sobie inne jeszcze umartwienia. Wiele osób rezygnowało z palenia tytoniu. Fajki i inne przybory do palenia wkładano do schowków. Odkładano również, i dla pewności zamykano na klucz, instrumenty muzyczne. Podczas Wielkiego Postu niedozwolona była muzyka, śpiewy, wszelkie zabawy i wesołe spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośne śmiechy i krzyki. Na czas Wielkiego Postu niemal zupełnie ustawało życie towarzyskie. Zastępowało je wspólne odmawianie pacierza i czasem (głównie na dworach) wspólna lektura pobożnych książek. Ciszę i spokój Wielkiego Postu przerywały na jeden dzień, hałaśliwe obchody półpościa: grzechot kołatek, krzyki, śmiechy, rozbijanie garnków z popiołem.


Za: Barbara Ogrodowska, Zwyczaje obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa 2001 oraz www.brewiarz.katolik.pl.
Trwa akcja zbierania podpisów pod petycją w obronie obecności pomnika Ks. Piotra Skargi przy Drodze Królewskiej w centrum Krakowa. Społeczny ruch przeciwstawienia się środowiskom wrogim patriotyzmowi, polskiej tradycji i wierze zyskuje poparcie kolejnych organizacji i osób. Pamiętajmy, że obojętność na lewackie ataki na historię Polski tylko ośmiela neorewolucjonistów nad Wisłą, zapatrzonych na ideowych pobratymców na Zachodzie.
Sekty, budują swoją bazę społeczną i materialną często żerują na nieszczęściach ludzkich, dając swoim członkom złudne uczucie opieki, w zamian żądając całkowitego poświęcenia się na rzecz sekciarskiego ugrupowania. „Dlaczego i jak sekty zmieniają ludzi?” – to temat spotkania Klubu „Polonia Christiana” w Warszawie w czwartek 27 stycznia. Gościem Klubu będzie prof. Robert T. Ptaszek – doktor habilitowany nauk humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.
Pierwsze tegoroczne spotkanie w ramach Klubów „Polonia Christiana” odbędzie się w piątek 21 stycznia w Opolu. Jego temat – „Utopie, dystopie, teorie spiskowe” – pobudza wyobraźnię i inspiruje do zadawania sobie pytań na temat procesów zachodzących we współczesnym świecie, wiodących czasami do abstrakcyjnych i nienormalnych sytuacji.
Jeśli są takie miejsca, w których pamięć o Piotrze Skardze powinna być szczególnie kultywowana, to jest to właśnie Kraków oraz Wilno. Rezygnacja z tego pomnika lub jego przesunięcie w inne miejsce oznaczałyby odwrócenie się władz miejskich od staropolskiej kultury i tradycji, których Kraków powinien być strażnikiem. - pisze dr hab. prof. UJ Zenon Piech w liście poparcia dla akcji petycyjnej "Skarga zostaje", którą prowadzi nasze Stowarzyszenie. Publikujemy dla Państwa ten list w całości.
Z wielkim żalem i smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Pan Ireneusza Kratiuka, taty red. Krystiana Kratiuka (redaktora naczelnego portalu PCh24.pl). Składamy szczere kondolencje synowi oraz całej pogrążonej w smutku rodzinie.