Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików

2015-02-15
Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików
Wielki Post został ustanowiony w Kościele w II w. Początkowo trwał bardzo krótko. Tertulian, rzymski pisarz chrześcijański, żyjący w II w., zamieszcza w swych pismach wzmianki o liturgii dwudniowego wówczas postu poprzedzającego Wielkanoc, obowiązującego w Wielką Środę i Wielki Piątek. Święty Ireneusz pisze o tygodniowym Wielkim Poście odprawianym w Galii, około 190 r. Stopniowo zwiększano czas jego trwania.

Na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty.

W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku.

Wielki Post ma znaczenie oczyszczające, umartwiające, ma przybliżać wiernym tajemnice wiary i przygotowywać ich do godnego uczestnictwa w święcie Zmartwychwstania Pańskiego.

W Polsce przez całe wieki bardzo gorliwie wypełniano zalecenia Kościoła na Wielki Post i przez całe sześć tygodni przykładnie poszczono. Jedynie w domach magnackich, na dworach szlacheckich, u bogatych mieszczan i w zamożnych klasztorach post nie bywał surowy, bo spożywano tam wiele dań rybnych oraz tzw. maślane śniadania i kolacje z pieczywa i nabiału.

Natomiast na wsi, w domach chłopskich, mięso, tłuszcze zwierzęce, a nawet nabiał, miód, a w czasach późniejszych cukier i słodycze, w okresie Wielkiego Postu niemal całkowicie znikały ze stołów. Żywiono się głównie żurem, kartoflami, gotowaną rzepą, postną zupą kapuśniarką lub pamułą - gęstą zupą śliwkową i niewielką ilością solonych śledzi. Potrawy kraszono skąpo olejem lnianym i konopnym. Do takiego postu zmuszały ludzi także względy ekonomiczne. Przednówek na wsi bywał ciężki. Należało więc bardzo rozważnie gospodarować zapasami żywności.

Podczas Wielkiego Postu narzucano sobie inne jeszcze umartwienia. Wiele osób rezygnowało z palenia tytoniu. Fajki i inne przybory do palenia wkładano do schowków. Odkładano również, i dla pewności zamykano na klucz, instrumenty muzyczne. Podczas Wielkiego Postu niedozwolona była muzyka, śpiewy, wszelkie zabawy i wesołe spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośne śmiechy i krzyki. Na czas Wielkiego Postu niemal zupełnie ustawało życie towarzyskie. Zastępowało je wspólne odmawianie pacierza i czasem (głównie na dworach) wspólna lektura pobożnych książek. Ciszę i spokój Wielkiego Postu przerywały na jeden dzień, hałaśliwe obchody półpościa: grzechot kołatek, krzyki, śmiechy, rozbijanie garnków z popiołem.


Za: Barbara Ogrodowska, Zwyczaje obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa 2001 oraz www.brewiarz.katolik.pl.
Nie milkną echa po zdjęciu z emisji w programie pierwszym TVP programu „Warto rozmawiać” Jana Pospieszalskiego. Władzom telewizji nie spodobała się krytyka rządu wygłoszona na antenie programu 12 kwietnia 2021 r. Wówczas zaproszeni goście w swoich komentarzach wnioskowali, że rząd zupełnie nie radzi sobie z COVID-19. W związku z takim potraktowaniem red. Pospieszalskiego, powstała specjalna petycja do prezesa TVP, w której Polacy domagają się przywrócenia programu.
Na stronie panieprezydencie.pl Stowarzyszenie Ks. Piotra Skargi prowadzi kampanię pod hasłem „Stop dekarbonizacji!”. Apelujemy do Prezydenta RP Andrzeja Dudy, by walczył o polski interes narodowy podczas zbliżającego się szczytu przywódców państw, zainicjowanego przez Prezydenta USA Joe Bidena. Zachęcamy Państwa do podpisywania i wysyłania petycji w tej sprawie.
Na tegoroczny okres Świąt Wielkiej Nocy oraz Niedzielę Miłosierdzia Bożego nasze Stowarzyszenie przygotowało wyjątkową ofertę pogłębienia swojej duchowości i zarazem rozpropagowania Prawdy o Bożym Miłosierdziu. Są to rozważania modlitewne, podzielone na 20 części, które każdego dnia można otrzymać na swoją skrzynkę email. Wystarczy tylko dołączyć do grona naszych korespondentów na specjalnie przygotowanej stronie.
Przez długie lata wokół Sługi Bożego ks. Piotra Skargi wrogowie katolicyzmu próbowali stworzyć czarną legendę o jego rzekomym pochowaniu żywcem. Rozpowszechniając kłamstwa, pomijano zarazem szereg jego dzieł i dokonań, które po dziś dzień służą za przykłady wyjątkowej ofiarności i chrześcijańskiego ducha w społeczeństwie. Z czarną legendą oraz przemilczeniami najlepiej walczyć poprzez fakty. W atrakcyjny sposób przytoczył je Jarosław Mańka.
W tym roku ponownie przychodzi nam zmagać się z wieloma wyzwaniami i problemami na drodze do uczczenia Zmartwychwstania Naszego Pana i Zbawiciela. Dlatego serdecznie zachęcamy do przeczytania życzeń, jakie na Święta Wielkiej Nocy A.D. 2021 kieruje do Państwa prezes Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi Sławomir Olejniczak.