Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików

2015-02-15 00:00:00
Wielki Post - fakty, których nie zna większość katolików
Wielki Post został ustanowiony w Kościele w II w. Początkowo trwał bardzo krótko. Tertulian, rzymski pisarz chrześcijański, żyjący w II w., zamieszcza w swych pismach wzmianki o liturgii dwudniowego wówczas postu poprzedzającego Wielkanoc, obowiązującego w Wielką Środę i Wielki Piątek. Święty Ireneusz pisze o tygodniowym Wielkim Poście odprawianym w Galii, około 190 r. Stopniowo zwiększano czas jego trwania.

Na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty.

W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku.

Wielki Post ma znaczenie oczyszczające, umartwiające, ma przybliżać wiernym tajemnice wiary i przygotowywać ich do godnego uczestnictwa w święcie Zmartwychwstania Pańskiego.

W Polsce przez całe wieki bardzo gorliwie wypełniano zalecenia Kościoła na Wielki Post i przez całe sześć tygodni przykładnie poszczono. Jedynie w domach magnackich, na dworach szlacheckich, u bogatych mieszczan i w zamożnych klasztorach post nie bywał surowy, bo spożywano tam wiele dań rybnych oraz tzw. maślane śniadania i kolacje z pieczywa i nabiału.

Natomiast na wsi, w domach chłopskich, mięso, tłuszcze zwierzęce, a nawet nabiał, miód, a w czasach późniejszych cukier i słodycze, w okresie Wielkiego Postu niemal całkowicie znikały ze stołów. Żywiono się głównie żurem, kartoflami, gotowaną rzepą, postną zupą kapuśniarką lub pamułą - gęstą zupą śliwkową i niewielką ilością solonych śledzi. Potrawy kraszono skąpo olejem lnianym i konopnym. Do takiego postu zmuszały ludzi także względy ekonomiczne. Przednówek na wsi bywał ciężki. Należało więc bardzo rozważnie gospodarować zapasami żywności.

Podczas Wielkiego Postu narzucano sobie inne jeszcze umartwienia. Wiele osób rezygnowało z palenia tytoniu. Fajki i inne przybory do palenia wkładano do schowków. Odkładano również, i dla pewności zamykano na klucz, instrumenty muzyczne. Podczas Wielkiego Postu niedozwolona była muzyka, śpiewy, wszelkie zabawy i wesołe spotkania, a młodzież i dzieci karcono za głośne śmiechy i krzyki. Na czas Wielkiego Postu niemal zupełnie ustawało życie towarzyskie. Zastępowało je wspólne odmawianie pacierza i czasem (głównie na dworach) wspólna lektura pobożnych książek. Ciszę i spokój Wielkiego Postu przerywały na jeden dzień, hałaśliwe obchody półpościa: grzechot kołatek, krzyki, śmiechy, rozbijanie garnków z popiołem.


Za: Barbara Ogrodowska, Zwyczaje obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa 2001 oraz www.brewiarz.katolik.pl.
- Różnimy się dzisiaj od współczesnego świata zachodniego wyłącznie tym, że pozostaliśmy wierni wielu zasadom cywilizacji chrześcijańskiej, której tam już po prostu nie ma – stwierdził podczas dwudniowej konferencji środowisk konserwatywnych „Zderzenie Kulturowe w UE 2022” Krystian Kratiuk, redaktor naczelny portalu PCh24.pl. Dokąd zmierza Europa i dlaczego ma w niej nie być miejsca dla wartości chrześcijańskich – takie pytania nasuwają się po spotkaniu środowisk konserwatywnych, które odbyło się 26 i 27 listopada w Warszawie.
W sobotę 3 grudnia 2022 r. w Krakowie rozpoczyna się peregrynacja Cudownego Obrazu Matki Bożej Łaskawej, która zainaugurowana będzie Mszą świętą w kościele pw. Św. Piotra i Pawła przy ulicy Grodzkiej. Stowarzyszenie Ks. Piotra Skargi jako jeden z podmiotów wspierających wędrówkę Cudownego Obrazu Matki Bożej Łaskawej w Krakowie, zaprasza do udziału w tym wydarzeniu.
„Wielki kapitał a sprawa polska” - pod takim tytułem już w piątek 2 grudnia 2022 r. odbędzie się spotkanie Klubu „Polonia Christiana” we Wrocławiu. Naszym prelegentem będzie znany m.in. z wyróżniających się publikacji w piśmie „Polonia Christiana” dr Jakub Wozinski. Zapowiada się niezwykle ciekawy wykład i dyskusja, na które już teraz serdecznie zapraszamy.
„Adwent w Tradycji Kościoła” – to temat spotkania z ks. Marcinem Kostką FSSP, jakie organizuje Klub „Polonia Christiana” w Krakowie w czwartek 1 grudnia w sali konferencyjnej hotelu „Miodosytnia”. Zachęcamy do skorzystania z możliwości wgłębienia się w znaczenie Adwentu i wykorzystania tego okresu ważnego w kalendarzu Kościoła Katolickiego w sposób godny i odbudowujący naszą duchowość.
Klub „Polonia Christiana” w Szczecinie zaprasza na dwa spotkania z wybitnym kapłanem – rekolekcjonistą, kaznodzieją i kierownikiem duchowym ojcem Piotrem Idziakiem SJ. Ich tematem będzie medytacja ignacjańska w teorii i praktyce. Warto zapamiętać te dwie daty – 1 grudnia i 8 grudnia – i skorzystać z tego wyjątkowego zaproszenia.