Post to w tradycji biblijnej jedna z najważniejszych religijnych praktyk obok modlitwy i jałmużny. Polega on na powstrzymaniu się od korzystania z pewnych dóbr, z których korzystanie samo w sobie nie jest grzeszne, dla osiągnięcia dobra wyższego. Stąd post może przybrać charakter powstrzymania się od pewnych rodzajów pokarmu (np. mięsa) albo czynności, które lubimy (np. dzisiaj mogłoby to być odstawienie smartfona).

Post, aby zasłużyć na to miano, musi być podjęty z motywu religijnego, gdyż inaczej staje się zwykłą świecką czynnością np. odchudzaniem czy psychologicznym leczeniem nałogu.

Wielu świętych Ojców Kościoła podkreślało, że post, modlitwa i jałmużna zawsze muszą istnieć nierozdzielnie. Bardzo dobre jest tutaj odniesienie do tajemnicy Trójcy Przenajświętszej: Osoby Trójcy zawsze istnieją razem i nierozdzielnie działają. Jeśli zaś weźmiemy każdą Osobę Trójcy „osobno”, to zauważamy, że to tylko pozór, albowiem Ojciec jest Ojcem dlatego, że odwiecznie rodzi Syna i do Niego na wieki w ten sposób jest odniesiony itd. Wracając do naszych rozważań, możemy powiedzieć, że post jest postem tylko wtedy, gdy jest odniesiony do modlitwy i jałmużny, bo bez nich „osobno” nie istnieje.

W jaki sposób post łączy się z modlitwą i jałmużną? Otóż, to, co przeszkadza nam w modlitwie (czyli miłości Boga) oraz w jałmużnie (czyli miłości bliźniego) to nieuporządkowane przywiązanie do dóbr doczesnych. Zamiast oddać się Panu Bogu i bliźniemu wolimy egoistycznie używać stworzonych dóbr. Post, który polega na dobrowolnej rezygnacji z korzystania z pewnych dóbr otwiera więc nam szansę na podjęcie modlitwy czy jałmużny. Można wręcz powiedzieć, że post jest warunkiem koniecznym istnienia w naszej duszy miłości wobec Boga oraz bliźniego.

W Starym Testamencie prorocy wielokrotnie krytykowali post, który był czyniony sam dla siebie. U proroka Izajasza Pan mówi: Proszą Mnie o sprawiedliwe prawa, pragną bliskości Boga: „Czemu pościliśmy, a Ty nie wejrzałeś? Umartwialiśmy siebie, a Tyś tego nie uznał?”. Otóż w dzień waszego postu wy znajdujecie sobie zajęcie i uciskacie wszystkich waszych robotników. Otóż pościcie wśród waśni i sporów, i wśród bicia niegodziwą pięścią. Nie pośćcie tak, jak dziś czynicie, żeby się rozlegał zgiełk wasz na wysokości. Czyż to jest post, jaki Ja uznaję, dzień, w którym się człowiek umartwia? Czy zwieszanie głowy jak sitowie i użycie woru z popiołem za posłanie – czyż to nazwiesz postem i dniem miłym Panu? (Iz 58,2b-5). Następnie zaś odpowiada Pan, że post ma prowadzić do miłości bliźniego: Czyż nie jest raczej ten post, który wybieram: rozerwać kajdany zła, rozwiązać więzy niewoli, wypuścić wolno uciśnionych i wszelkie jarzmo połamać; dzielić swój chleb z głodnym, wprowadzić w dom biednych tułaczy, nagiego, którego ujrzysz, przyodziać i nie odwrócić się od współziomków. Wtedy twoje światło wzejdzie jak zorza i szybko rozkwitnie twe zdrowie. Sprawiedliwość twoja poprzedzać cię będzie, chwała Pańska iść będzie za tobą. (Iz 58,6–8). W Nowym Testamencie zaś Pan Jezus każe odnieść praktykę postu do miłości Boga – tylko wtedy, gdy post jest czyniony ze względu na Oblubieńca, ma pełną wartość (zob. Mk 2,19–20).

Właśnie ze względu na Oblubieńca, który został zabrany na Krzyżu w Wielki Piątek, Kościół Prawo Boże dotyczące postu ujął w swojej praktyce kanonicznej. Obecnie Kodeks Prawa Kanonicznego dla Kościoła łacińskiego nakazuje różne rodzaje postu:

• wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych – obowiązuje pod groźbą grzechu ciężkiego wszystkich wiernych od ukończenia 14. roku życia do końca życia we wszystkie piątki oraz w Środę Popielcową;
• post ścisły i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych – obowiązuje pod groźbą grzechu ciężkiego w Środę Popielcową i Wielki Piątek wszystkich wiernych między 18. a 60. rokiem życia;
• powstrzymanie się od zabaw hucznych – obowiązuje pod groźbą grzechu ciężkiego w okresie Wielkiego Postu.

Warto jednak pamiętać, że każdy piątek roku jest dniem pokutnym i powinien być w tym duchu przeżyty. Jeżeli w dany piątek wypada uroczystość kościelna (np. święto nakazane), wówczas następuje automatyczna dyspensa od pokutnego charakteru dnia.

Również gdy jesteśmy w podróży, obowiązuje nas pokutny charakter dnia, podobnie jak obowiązuje nas obowiązek uczestniczenia we Mszy Świętej w niedzielę i święta nakazane.