Kalendarz Liturgiczny
 
Niedziela Chrztu Pańskiego
Adam Kowalik

Opis chrztu Pańskiego znajdziemy we wszystkich trzech Ewangeliach syno­ptycznych. Wspomina o nim także Ewangelia św. Jana. Było to bowiem niezwykle ważne wydarzenie w życiu Zbawiciela. Dało początek Jego publicznej działalności. Misję Pana Jezusa potwierdził wówczas sam Bóg Ojciec słowami, które dobiegły z Nieba: Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie (Mt 3,17).


Początkowo chrzest w Jordanie, podobnie zresztą jak Boże Narodzenie, nie był w starożytnym kościele przedmiotem celebracji liturgicznej. Już jednak w IV wieku, w Kościele Wschodnim wspominano to wydarzenie jako Epifanię (objawienie) i obchodzono w dniu 6 stycznia. Notabene w tym samym terminie świętowano także pamiątkę przyjścia Pana Jezusa na świat.


Nieco inaczej kalendarz liturgiczny kształtował się na zachodzie Europy. W papieskim Rzymie Boże Narodzenie świętowano 25 grudnia, 6 stycznia celebrując Epifanię. Różnica między Kościołem wschodnim a zachodnim zarysowała się także w rozumieniu tego drugiego święta. W Rzymie 6 stycznia rozpamiętywano Pokłon Trzech Króli jako objawienie Zbawiciela ludom pogańskim. W Jerozolimie i pozostałych wschodnich prowincjach dawnego Imperium Rzymskiego uwaga skoncentrowana była właśnie na chrzcie Pana Jezusa i świadectwie z Nieba.


Z czasem, pod wpływem m.in. św. Jana Chryzostoma, także Wschód chrześcijański przyjął grudniowy termin celebracji Bożego Narodzenia, nadal jednak pozostał przy własnej tradycji, jeśli chodzi o święto Epifanii. Do dziś prawosławni 6 stycznia (19 stycznia według kalendarza gregoriańskiego) obchodzą Święto Jordanu. W dniu tym po liturgii następuje uroczysta procesja nad brzeg rzeki.


Mimo upływu wieków Kościół Katolicki nie celebrował odrębnego święta skoncentrowanego na chrzcie Pańskim. Jednak z czasem, gdy obchody święta Objawienia Pańskiego zyskały oktawę, rozdzielono jego dwa aspekty: 6 wspominano pokłon Mędrców, a 13 stycznia chrzest w Jordanie.


Dopiero 23 marca 1955 ukazał się dekret Świętej Kongregacji Obrzędów ustanawiający na dzień 13 stycznia wspomnienie chrztu Pana Jezusa. Reforma kalendarza liturgicznego przeprowadzona w 1969 roku przesunęła termin celebracji pamiątki chrztu Pańskiego na niedzielę po 6 stycznia. Jednocześnie zyskała ona rangę święta. Dodajmy, że w dniu tym kończy się liturgiczny okres Bożego Narodzenia.

AK